ਜਿਵੇਂ ਕਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, “ਹੋਣਹਾਰ ਬਿਰਵਾਨ ਦੇ ਚਿਕਣੇ ਪੱਤ”, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਸ਼ਰੱਧਾ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸੁਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਹਿੰਦੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ (ਕੁਸ਼ੋਤਪਾਟਨੀ ਦਿਵਸ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਸ਼ਰੱਧਾ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਲੀਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ। ਗੱਦੀ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਮਹੰਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ।
ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਮਹੰਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਹੀ ਬਦਲ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਲੋਹ ਲੰਗਰ ਨਾਮਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਟਾਂ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਮੰਗਵਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪੋਭੂਮੀ, ਗੁਫ਼ਾ ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਵੇਂ ਭਵਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹੀ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਮਹੰਤਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਇੱਥੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਗਰ ਭਵਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ, ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਭਵਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਗੱਦੀਨਸ਼ੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਰੋਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਗਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਦੀ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ 1008 ਬਾਬਾ ਨਕੋਦਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਦੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ—ਧਰਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ—ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਦੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।