ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਦੀ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵ ਜੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਵੀ ਉਚਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਧਨੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਜਮਾਤਾਂ ਉੱਤੀਰਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਸੱਤਵੇਂ ਸਾਲ ਚੌਥੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਸੰਸਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਪੂਜਨੀਯ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀਖਿਆ ਦਿਵਾਈ ਗਈ।
ਦੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਪੂਜਨੀਯ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਜੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਂਡ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਵਿਆਕਰਣ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਮਹੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਪਾਠ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਅੱਖਰਸ਼ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੁਲਸਤ ਰਾਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਸਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਥਾਹ ਮਿਹਨਤ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਮਹੰਤਾ ਵਿਖੇ ਸਤਸੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਤ-ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੁਗਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਤਸੰਗ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਂਡ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਲਕਸ਼ਮੀਧਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਕ-ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਹੀ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਪਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਦਾ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਜਨੀਯ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਪਾਵਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਸੱਚ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਜੀਵਨ ਗਿਆਨ, ਸੇਵਾ, ਸਾਦਗੀ, ਆਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਿਹਾ।